ชื่อองค์กร   :   อโชก้า: ผู้ริเริ่มสร้างสรรค์เพื่อสังคม  (Ashoka: Innovators for the Public) เป็นองค์กรพัฒนาเอกชนระดับโลกที่ไม่แสวงหากำไร และไม่เกี่ยวข้องกับศาสนา ก่อตั้งเมื่อปี  2523 ปัจจุบันมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่วอชิงตัน ดีซี สหรัฐอเมริกา

ภารกิจ: อโชก้าค้นหาและสนับสนุนบุคคลที่ทำงานเพื่อสังคมที่มีลักษณะเป็น ผู้ประกอบการสังคม (social entrepreneurs) คือมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน มีความมุ่งมั่นในการหาวิธีการใหม่เพื่อแก้ปัญหาสังคมและยืนหยัดในการปฏิบัติจนเกิดผล       อโชก้าพิจารณาคัดเลือกบุคคลเหล่านี้เป็น อโชก้าเฟลโลว์ (Ashoka Fellows)โดยให้ทุนสนับสนุนค่าครองชีพในระยะหนึ่งถึงสามปีแรก และให้บริการทางด้านวิชาการ ตลอดจนสร้างเครือข่าย อโชก้าเฟลโลว์ทั่วโลก เพื่อสนับสนุนให้อโชก้า    เฟลโลว์ประสานงานและร่วมมือกันแก้ไขปัญหาสังคม โดยไม่จำกัดความแตกต่างทางเชื้อชาติ วัฒนธรรมหรือประเด็นในการทำงาน ปัจจุบันมีอโชก้าเฟลโลว์กว่า 2,000 คน ใน 60 กว่าประเทศทั่วโลก

แหล่งทุน : อโชก้าปฏิเสธเงินจากรัฐบาลและบรรษัทเงินทุนข้ามชาติ โดยรับการสนับสนุนจากบุคคล มูลนิธิ และนักธุรกิจเอกชน นอกจากนี้อโชก้ายังระดมการสนับสนุนจากประชาชนในรูปแบบอื่นๆ ซึ่งส่งเสริมการดำเนินงานขององค์กรในระยะยาว

ติดตามความเคลื่อนไหวเกี่ยวกับอโชก้าที่ http://www.ashoka.org , http://www.changemakers.net


มูลนิธิอโชก้า ผู้ริเริ่มสร้างสรรค์เพื่อสังคม (ประเทศไทย)
Ashoka: Innovators for the Public (Thailand)

อโชก้าจดทะเบียนเป็นมูลนิธิในประเทศไทยเมื่อปี 2547 โดยเริ่มดำเนินงานครั้งแรก เมื่อเดือนพฤษภาคม 2532 ด้วยการค้นหา คัดเลือก และสนับสนุนอโชก้าเฟลโลว์ ซึ่งปัจจุบันมีจำนวน 84 ท่าน ในรูปเงินสนับสนุนค่าครองชีพ ข้อมูลข่าวสาร การฝึกอบรม ความร่วมมือระหว่างเฟลโลว์ทั้งในประเทศและสากล และการสนับสนุนด้านต่างๆ จากเครือข่ายองค์กรประชาสังคมและภาค ธุรกิจ เป็นต้น

ปี 2539 อโชก้าได้ริเริ่ม โครงการสร้างฐานชุมชน(Citizen Base Initiatives)  ซึ่งมีวัตถุประสงค์ที่จะช่วยให้องค์กรพัฒนาเอกชนหรือองค์กรชุมชน สร้างฐานการสนับสนุนจากสังคมในรูปแบบต่างๆ เช่น การสนับสนุนด้านเงินทุน ข้อมูลข่าวสาร การสนับสนุนทางความคิดและการเป็นอาสาสมัคร เพื่อให้องค์กรเหล่านั้นสามารถ พึ่งตนเองในระยะยาว โดยในแต่ละปี อโชก้าจะพิจารณามอบรางวัลและความช่วยเหลือทางด้านวิชาการ ให้แก่องค์กรหรือ โครงการที่มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ในการสร้างฐานการสนับสนุนจากสังคมดังกล่าว ปี 2548 อโชก้าได้ยุติโครงการนี้ ชั่วคราวเพื่อปรับปรุงโครงสร้างและกิจกรรม

ปี 2545 อโชก้าได้ริเริ่ม โครงการนวัตกรรมการเรียนรู้  (Innovative Learning Initiative) มีเป้าหมายให้เกิดการเปลี่ยนแนวคิด เกี่ยวกับบทบาทและการเรียนรู้ของเยาวชนแบบเก่า มายอมรับให้เยาวชนเป็นผู้นำการ เปลี่ยนแปลงสังคม เพื่อชีวิตที่ดีขึ้นของเขา  อาศัยความคิดริเริ่มและความอุตสาหะของอโชก้าเฟลโลว์ และผู้ประกอบการสังคม
อื่น ๆ ทำให้เยาวชนได้รับแรงบันดาลใจ   การสนับสนุนและเครื่องมือต่างๆ ในการสร้างกระบวนการทางสังคมที่ดีงามต่อไป

ปี 2547 อโชก้าได้ริเริ่มโครงการเยาวชนผู้ประกอบการทางสังคม (Young Social Entrepreneurs) เพื่อสร้างพื้นที่และโอกาสให้เยาวชนได้มีส่วนร่วมในการพัฒนาตนเองเป็นผู้เปลี่ยนแปลงสังคม และร่วมกันสร้างสรรค์สังคม ที่ดีกว่าผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่ออกแบบร่วมกันระหว่างอโชก้าเฟลโลว์และเยาวชน โครงการนี้ได้รับการสนับสนุนจากมูลนิธิ ซิเมนต์ไทยเป็นเวลาทั้งสิ้น 3 ปี (พ.ค.2547 – เม.ย. 2550)

ปลายปี 2549 อโชก้าได้ริเริ่มโครงการ Youth Venture ซึ่งส่งเสริมให้เยาวชนรวมตัวกันเพื่อริเริ่มและทำโครงการที่สร้างสรรค์ และเป็นประโยชน์ต่อสังคม อาศัยแรงบันดาลใจและการสนับสนุนของผู้ประกอบการทางสังคมแนวหน้า ทำให้เยาวชนเหล่านั้น เกิดความเชื่อมั่นว่าคนทุกคนมีศักยภาพที่จะเป็นผู้เปลี่ยนแปลงทางสังคม ตามวิสัยทัศน์ของอโชก้าได้  โดยจะเริ่มดำเนินสนับสนุน เยาวชนอายุ 15-25 ปี ให้ลงมือสร้างความเปลี่ยนแปลงตามประเด็นที่ตนเองสนใจในเดือนสิงหาคม 2550

คณะกรรมการมูลนิธิอโชก้า (ประเทศไทย)
ประกอบด้วย Ms. Carol Grodzins เป็นประธานมูลนิธิ   นางสินี จักรธรานนท์ เป็นผู้อำนวยการและกรรมการ และนายวิบูลย์ อิงคากุล   เป็นกรรมการและเหรัญญิก

คณะกรรมการพิจารณาคัดเลือกอโชก้าเฟลโลว์ และที่ปรึกษามูลนิธิอโชก้า

มูลนิธิอโชก้าฯ ยังได้รับการสนับสนุนจากอโชก้าเฟลโลว์ทุกท่าน และผู้ทรงคุณวุฒิ ในหลากหลายสาขาวิชาชีพอีกเป็น จำนวนมาก

รายนามอโชก้าเฟลโลว์  (Ashoka Fellows) ในประเทศไทย

หลักเกณฑ์ในการพิจารณาเลือกอโชก้าเฟลโลว์  (Ashoka Fellows)
ในแต่ละปี บุคคลวงการต่างๆ ที่สนับสนุนแนวคิดและการทำงานของอโชก้า จะช่วยมองหาผู้ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมเป็นอโชก้า เฟลโลว์ และเสนอชื่อบุคคลเหล่านั้น มายังองค์กร    อโชก้า ค้นหาบุคคลที่มีลักษณะต่อไปนี้

1.  มีความคิดใหม่ที่สร้างสรรค์ในการแก้ไขปัญหาสังคม  โดยพยายามที่จะเสนอ  ทดลองตรวจสอบวิธีการและหาทางแก้ปัญหาจนบรรลุเป้าหมาย  ตลอดจนมุ่งมั่นที่จะผลักดันงานของตนให้ก้าวหน้าไปตลอดชีวิต
2. มีลักษณะเป็น“ผู้ประกอบการทางสังคม”(social entrepreneur)คือเป็นผู้ที่มีวิสัยทัศน์ชัดเจนมีความคิดสร้างสรรค์และมีแนวทางใหม่ในการทำงาน  สามารถพัฒนาความคิดของตนให้เป็นระบบเพื่อให้นำไปปฏิบัติได้จริง  และยืนหยัดในการนำไปปฏิบัติจนกว่าจะเกิดผล
3. มีคุณธรรม  เป็นบุคคลที่มีความน่าเชื่อถือซื่อสัตย์สุจริต  เป็นที่ไว้วางใจและยอมรับของชุมชนและสังคม
4. มีความสามารถบริหารโครงการหรือพัฒนาแนวคิดในการแก้ไขปัญหาสังคมที่ส่งผลกระทบในวงกว้างและลึกซึ้ง  โดยการพิจารณาว่าโครงการหรือแนวคิดนั้นจะช่วยให้ประชาชนหรือชุมชนมีชีวิตหรือสภาพที่ดีขึ้นอย่างไร  และกิจกรรมของโครงการนั้นมีความสำคัญต่อประชาชนหรือชุมชนมากน้อยเพียงใด

• อโชก้า แสวงหาบุคคลที่เหมาะสมตามหลักเกณฑ์ข้างต้น โดยไม่จำกัดเพศ วัย วุฒิ หรือเชื้อชาติ 
• อโชก้า ต้องการสร้างผู้นำที่มีคุณภาพ ซึ่งเป็นตัวแทนของชุมชนที่ด้อยโอกาส  โดยไม่สนใจผู้นำแบบนักการเมือง ผู้นิยมความรุนแรง  ผู้แบ่งแยกและเลือกปฏิบัติ หรือผู้ที่ยึดติดกับอุดมการณ์ใดอุดมการณ์หนึ่ง
• อโชก้า ส่งเสริมบุคคลที่จะนำความเปลี่ยนแปลงมาสู่สังคม ด้วยความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ มากกว่าบุคคลที่ทุ่มเททำงานหนักแต่เพียงอย่างเดียว  เช่น ไม่ต้องการจะช่วยคนที่คิดจะสร้างโรงเรียน แต่สนับสนุนคนที่มีความคิด และวิธีการสอนที่ดี ซึ่งเมื่อทดลองและพัฒนาวิธีการสอนนั้นแล้ว จะผลักดันให้เกิดความก้าวหน้าทางด้านการศึกษาในชุมชนได้
• อโชก้า  ไม่ใช่องค์กรทุนหรือองค์กรสวัสดิการทางสังคม  แต่เป็นองค์กรที่ส่งเสริมให้สมาชิกช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ความสำเร็จขององค์กรคือความก้าวหน้าของสังคมที่อโชก้าเฟลโลว์ได้มีส่วนผลักดัน

Last updated: June 2008